stomik@stomik.com   

 
  Zakres świadczeń
  Gabinet
  Cennik
  Pediatra radzi
  Problemy z jedzeniem u dzieci
  Alergia u dzieci - metody zapobiegania
  Szkodliwy wpływ palenia tytoniu na organizm ludzki
  Ostre zatrucia u dzieci
  Wypadki i urazy u dzieci
  Gdy dziecko moczy się...
  Szpital dla dziecka jest "nieszczęściem psychicznym"
  Gorączka ... nie taka straszna
  Rok przy piersi
  Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci
  Jak chronić dziecko przed infekcją dróg oddechowych
  Niedokrwistość z niedoboru żelaza u dzieci
  Dlaczego niektóre dzieci tak często chorują
  Te okropne bóle brzucha
  Słońce jest gorzką miłością...
  Grypa i jej zapobieganie
  Zapalenia płuc u dzieci
  Odpowiedzialnie z antybiotykami
  Choroby przenoszone przez kleszcze w naszym kraju
  Zaburzenia snu u dzieci
  Problem higieny psychicznej uczniów
  Zespół nagłej śmierci niemowląt
  Badanie piersi
  Badania genetyczne
  Badania prenatalne
  Komórki macierzyste
  Zespół antyfosfolipidowy
  Rekomendacje PTG
  Szkolenie
  Zapytaj ginekologa
  Linki
  Privat

 

Odpowiedzialnie z antybiotykami

„Lek w rękach biegłego w sztuce lekarza staje się ambrozją,
w rękach niedoświadczonego - mieczem, piorunem, trucizną".
(Suszata)

      W wieku rozwojowym, a zwłaszcza w okresie noworodkowym i niemowlęcym, właściwy dobór leku (w tym i antybiotyku) oraz ustalenie optymalnego jego dawkowania, tak aby zastosowane leczenie było skuteczne i bezpieczne, stwarza szczególnie duże trudności.

      Za początek ery antybiotykowej uznać należy odkrycie penicyliny przez Aleksandra Fleminga w 1928 roku. Spektakularne sukcesy lecznicze, w latach 40-tych, w chorobach wywołanych przez niektóre gatunki bakterii, zapoczątkowały burzliwy rozwój antybiotykoterapii.

      Ogólnie należy określić działanie antybiotyków, jako hamujące wzrost i rozmnażanie bakterii lub prowadzące do lizy (rozpuszczenia, rozpłynięcia się bakterii).

      Warunkiem skuteczności leczenia antybiotykami jest ich prawidłowe zastosowanie, tak pod względem wyboru leku, jak i dawkowania. Wśród problemów, które wydają się najbardziej istotne dla racjonalnej i skutecznej antybiotykoterapii, a które zarazem są kontrowersyjne, można wymienić następujący:

Kiedy należy podejmować leczenie antybiotykami? 

  1. musimy mieć pewność, że jest to infekcja bakteryjna lub grzybicza, 
  2. powinniśmy znać rodzaj zarazka chorobotwórczego i jego anrybiotykowrażliwość.

      Leczenie zakażenia w oparciu o dodatni posiew z antybiogramem, to wariant optymalny, o ile wynik badania bakteriologicznego jest wiarygodny. Niestety, należy stwierdzić, że terapia „celowana" jest w naszych warunkach - zwłaszcza ambulatoryjnych - raczej wyjątkiem niż regułą. Praktyka wykazuje, że lekarz ustala rozpoznanie na podstawie obrazu klinicznego i własnego doświadczenia. Pochopne podanie antybiotyku „na wszelki wypadek", w banalnej infekcji wirusowej zmienia obraz rozwijającego się nadkażenia bakteryjnego oraz niszczy florę fizjologiczną, torując drogę drobnoustrojom chorobotwórczym lub grzybom. Dlatego też w przypadku zakażeń ciężkich, zagrażających życiu, gdzie przewidywana jest długotrwała antybiotykoterapia, bezwzględnie należy dążyć do ustalenia rodzaju zarazka. Trzeba pamiętać, że pobranie materiału do badań mikrobiologicznych musi nastąpić przed podaniem leku, gdyż nawet jedna dawka antybiotyku znacznie obniża szansę wyhodowania bakterii chorobotwórczych.

      W ostatnich latach staje się problemem narastanie oporności wielu szczepów bakteryjnych na skuteczność terapeutyczną antybiotyków. Problem ten wynika często z nieuzasadnionego podawania antybiotyków, np. przy infekcjach wirusowych, takich jak: przeziębienie, grypa, odra, świnka, ospa wietrzna - gdyż antybiotyk nie hamuje wzrostu ani rozmnażania wirusów. W wyjątkowych sytuacjach stosuje się antybiotyki w zakażeniach wirusowych, gdy stwierdza się nadkażenie florą bakteryjną lub jako chemioprofilaktykę przed wtórnymi zakażeniami bakteryjnymi, ale tylko i wyłącznie przy zagrożeniu życia.
      Owszem, stosujemy profilaktycznie antybiotyki w określonych sytuacjach klinicznych, np. profilaktyka wtórna gorączki reumatycznej, przy ekstrakcji zęba u osoby z poważną wadą serca, przed „brudnymi" zabiegami operacyjnymi (np. na jelicie grubym) i w podobnych sytuacjach.

      "Problem oporności bakterii wynika także z niewłaściwego i wyboru antybiotyku, nieprawidłowej dawki, nieprawidłowych odstępów między poszczególnymi dawkami lub zbyt krótko podawanym antybiotykiem. Również masowe stosowanie antybiotyków w lecznictwie weterynaryjnym, w hodowli zwierząt i w przemyśle spożywczym, wpływa na antybiotykoodpomość. W tym miejscu - prośba do pacjentów: 

  • nie podawać dzieciom antybiotyków na własną rękę, 
  • nie zmieniać dawkowania, które zaleci lekarz, 
  • nie skracać kuracji antybiotykowej, mimo poprawy klinicznej, bez wiedzy lekarza, 
  • w przypadku wątpliwości co do zasadności zleconego leku lub wystąpienia objawów ubocznych, takich jak wysypka na skórze (może być alergiczna), wymioty, wolne stolce itp., bezwzględnie skontaktować się z lekarzem, celem ustalenia dalszego postępowania.

      Należy wiedzieć, że stosując antybiotyki w najbardziej uzasadnionych przypadkach i zgodnie z wiedzą medyczną możemy spotkać się z wystąpieniem objawów ubocznych, w szczególności u osób z pewnymi osobniczymi predyspozycjami, takimi jak: 

    1. różne reakcje alergiczne, 
    2. reakcje toksyczne, 
    3. dysbakteriozy (zachwianie równowagi flory fizjologicznej) i ich następstwa: 
      • zapalenie języka - „czarny, kosmaty język", 
      • zapalenie gardła - wygładzenie błony śluzowej i zaczerwienienie, 
      • zapalenie żołądka i jelit - biegunki, świąd odbytu, 
      • nadkażenie grzybkami, gronkowcami, 
      • hypowitaminoza z grupy B i K (witaminy te są produkowane u człowieka przez pałeczki gram (-).

      Pamiętajmy, że antybiotyki należy stosować z dużą rozwagą i zawsze z uwzględnieniem wskazań i przeciwwskazań.

Zdzisław Makowski
lekarz, specjalista chorób dziecięcych