stomik@stomik.com   

 
  Zakres świadczeń
  Gabinet
  Cennik
  Pediatra radzi
  Problemy z jedzeniem u dzieci
  Alergia u dzieci - metody zapobiegania
  Szkodliwy wpływ palenia tytoniu na organizm ludzki
  Ostre zatrucia u dzieci
  Wypadki i urazy u dzieci
  Gdy dziecko moczy się...
  Szpital dla dziecka jest "nieszczęściem psychicznym"
  Gorączka ... nie taka straszna
  Rok przy piersi
  Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci
  Jak chronić dziecko przed infekcją dróg oddechowych
  Niedokrwistość z niedoboru żelaza u dzieci
  Dlaczego niektóre dzieci tak często chorują
  Te okropne bóle brzucha
  Słońce jest gorzką miłością...
  Grypa i jej zapobieganie
  Zapalenia płuc u dzieci
  Odpowiedzialnie z antybiotykami
  Choroby przenoszone przez kleszcze w naszym kraju
  Zaburzenia snu u dzieci
  Problem higieny psychicznej uczniów
  Zespół nagłej śmierci niemowląt
  Badanie piersi
  Badania genetyczne
  Badania prenatalne
  Komórki macierzyste
  Zespół antyfosfolipidowy
  Rekomendacje PTG
  Szkolenie
  Zapytaj ginekologa
  Linki
  Privat

 

Choroby przenoszone przez kleszcze w naszym kraju

      W wielu rejonach świata kleszcze są przenosicielami licznych zakażeń, często bardzo groźnych dla człowieka. W Europie kleszcze do niedawna stanowiły źródło zakażenia niemal wyłącznie wirusem zapalenia mózgu (kleszczowe zapalenie mózgu). W ostatnich latach stwierdzono, że przy sprzyjających ich rozwojowi warunkach kleszcze mogą stanowić realne zagrożenie dla człowieka jako przenosiciele i rezerwuar wielu zarazków.

      W Polsce jest bardzo pospolity kleszcz Ixodes ricinus (kleszcz pastwiskowy, leśny, psi), który żyje w lasach o wilgotnej ściółce i bogatym runie, na granicy lasów i łąk, na pastwiskach i wilgotnych obszarach porośniętych turzycami, paprociami, jeżynami, czarną jagodą, krzewami bzu, leszczyną oraz olchami, brzozami itp. Znajduje się go też w parkach miejskich i na obszarach osiedli mieszkaniowych, otoczonych terenami zielonymi. Kleszcze atakują wszystkich dostępnych dla siebie żywicieli: 

      • człowieka, 
      • gryzonie polne, 
      • zwierzynę płową, 
      • zwierzęta domowe - głównie psy, 
      • ptaki.

      Największą aktywność wykazują sezonowo: 

      • wczesną wiosną (kwiecień, maj)
      • i nieco tylko mniejszą w porze jesiennej (wrzesień, październik).

      Dlatego choroby przez nie przenoszone cechuje sezonowość występowania. W Polsce, ale tak, że na terenie całej Europy, do chorób najczęściej przenoszonych przez kleszcze należą: 

  1. borelioza z Lyme 
  2. kleszczowe zapalenie mózgu.

Ad.1.
Jest przewlekłą, wielonarządową chorobą, w przebiegu której występują zmiany: 

Jest przewlekłą, wielonarządową chorobą, w przebiegu której występują zmiany: 
  • rumienie skórne, 
  • objawy uszkodzenia układu nerwowego, 
  • oraz narządu ruchu i serca.

Obraz kliniczny jest zróżnicowany, zależy od okresu choroby i stopnia zajęcia poszczególnych układów. Tradycyjnie dzielimy na trzy okresy: 

  1. Okres I charakteryzuje się występowaniem zmian skórnych o typie rumienia wędrującego, ale występują także inne zmiany skórne. W miejscu ukąszenia przez zakażonego kleszcza, po upływie kilku dni lub tygodni, powstaje najpierw czerwona grudka lub plamka,
    która rozszerza się w postaci pierścienia.
  2. Okres II choroby jest wyrazem rozsiewu zarazka przez naczynia krwionośne.
    Występują wtedy objawy: 
      • osłabienie, 
      • męczliwość, 
      • wędrujące bóle kostno-stawowe i mięśniowe. 
  3. W III okresie, który występuje po upływie kilku do kilkunastu miesięcy, zmiany narządowe przybierają charakter przewlekły.

Leczenie
Wystąpienie rumienia wędrującego u osoby ukąszonej uprzednio przez kleszcza, wymaga zawsze stosowania antybiotyku. Długość kuracji uzależniona jest od efektów klinicznych.

Zapobieganie
Do obecnej chwili nie wyprodukowano skutecznej szczepionki przeciw boreliozie, toteż jedynym skutecznym środkiem ochrony jest unikanie ekspozycji na ukąszenia przez kleszcze poprzez: 

  • używanie odpowiedniej odzieży, 
  • omijanie rejonów, gdzie mogą być kleszcze, 
  • dokładna kontrola ciała po powrocie z lasu, łąki itp.

Jeśli stwierdzimy na skórze kleszcza, należy go wyjąć pensetą lub podobnie jak drzazgi, za pomocą grubej igły do iniekcji i następnie przeprowadzić dokładne odkażenie miejsca ukąszenia.

 Ad. 2.
Kleszczowe zapalenie mózgu jest wywołane przez wirusgrypopodobnej: 

  • chorzy nieco gorączkują, do 38 stopni C, 
  • występują bóle głowy, stawów, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, 
  • nieżyt górnych dróg oddechowych.

Po fazie tej występuje bezgorączkowy okres pozornego zdro, przenoszony głównie przez kleszcze, ale także przez gryzonie wolno żyjące i ptaki. W Polsce rejony endemiczne znajdują się w województwach północno-wschodnich, ale także i w innych rejonach Polski.

Kleszczowe zapalenie mózgu jest wywołane przez wirus, przenoszony głównie przez kleszcze, ale także przez gryzonie wolno żyjące i ptaki. W Polsce rejony endemiczne znajdują się w województwach północno-wschodnich, ale także i w innych rejonach Polski.

Wirus kleszczowego zapalenia mózgu jest mało odporny na działanie czynników fizycznych i chemicznych, natomiast jest odporny na działanie soku żołądkowego, w którym może przetrwać przez 24 godziny. W mleku i maśle może przetrwać wiele miesięcy. Zakażenie może nastąpić również drogą oddechową, a jego źródłem, jest kurz zawierający kał zakażonych kleszczy (siano).

Pierwsza faza choroby trwa 1 - 8 dni i przebiega w postaci łagodnej infekcji wia od 1 do 20 dni. U większości zakażonych choroba kończy się wraz z ustąpieniem objawów wstępnych, pozostawiając trwałą odporność. Natomiast u części chorych druga faza rozpoczyna się nagle, z temp. 40 stopni C i występują objawy z centralnego układy nerwowego (zapalenie mózgu).

Leczenie
Jest wyłącznie objawowe: stosuje się leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwobrzękowe, zespół witamin, nawadnianie. Pacjent jest leczony w szpitalu.

Zapobieganie
Pełne uodpornienie uzyskuje się po trzech dawkach szczepionki, podawanych w kilkumiesięcznych odstępach. Najlepiej więc szczepienie rozpocząć jesienią, tak aby trzecią dawkę szczepionki podać przed sezonem letnim. Odporność poszczepienna utrzymuje się przez 3 lata, po kolejnym okresie 3-let-nim wystarcza podanie jednej dawki przypominającej.
Przeciwwskazaniem do szczepienia jest aktualna, ostra choroba i gorączka. Uczulenie na białko kurze albo na użyty chemiczny środek konserwujący lub antybiotyk są wskazaniami względnymi. Ciąża ani okres karmienia nie stanowią przeciwwskazań do szczepienia.

Zdzisław Makowski
lekarz, specjalista chorób dziecięcych